‘Jezus zegt dat hij hier van ons verwacht, dat wij zijn als kaarsjes, brandend in de nacht ….’ Soms blijft er een liedje van vroeger door mijn hoofd pingelen, met een kern van waarheid, maar ook met een loodzwaar randje. Er wordt nogal wat verwacht in het derde couplet: ‘Jezus zegt ons ook dat ’t zo donker is, overal op aarde zond’ en droefenis. Laat ons dan in ’t duister held’re lichtjes zijn, jij in jouw klein hoekje en ik in ’t mijn.’ En dan zitten we ook nog in een klein hoekje (gedrukt?). Het onheilspellende was er al in het tweede couplet: ‘Jezus zegt dat hij ieders kaarsje ziet, of het helder licht geeft of ook bijna niet. Hij ziet uit de hemel of wij lichtjes zijn, jij in jouw klein hoekje en ik in ’t mijn.’ Er is ongetwijfeld een welgemeende uitnodiging om ‘licht’ te zijn, maar (pas op!) het wordt gezien als dat niet zo is. Er wordt geoordeeld. Wat moet je daarmee als kind? Wat zegt het me als volwassene in deze tijd? Zo’n liedje uit je jeugd leg je niet zomaar naast je neer, vooral niet in een wereld vol droefenis. Eind jaren negentig ben ik ingewijd in de INCA-traditie. De Inca mystiek, ofwel ‘het Andespad’, kent geen goed of kwaad, geen positieve of negatieve energie. Het oordeel ontbreekt. Er is alleen lichte (“sami”) en zware (“hoocha”) energie. Zwaarte –dat eigen is aan het leven op aarde- is in voortdurende transformatie naar lichtheid en ons lichaam fungeert als recyclingperron. Men noemt dat de kunst van AYNI. Dit is wat Moeder Aarde continu doet. Ik zag het toentertijd als mijn missie om zo’n recyclingperron te zijn. Ik werkte als ambtenaar en er waren in het stadhuis genoeg plekken en gangen die zwaar aanvoelden. Gefocust op mijn spirituele maag (‘cosqo’) zette ik al lopend de recycling-stroom ‘aan’. Elizabeth Jenkins schrijft hierover in haar boek ‘De terugkeer van de Inca’. Ik weet niet hoeveel verschil ik heb gemaakt, maar het deed me goed om in de voetsporen van een eeuwenoude traditie ‘iets’ te kunnen doen. ‘Jezus zegt dat hij hier van ons verwacht, dat wij zijn als kaarsjes, brandend in de nacht ….’ Hoe ingewikkeld is het? In de Nag Hammadi geschriften is te lezen dat Jezus ook zegt: ‘HET komt niet door het te verwachten zij zullen niet zeggen: Zie hier of Zie daar. Maar het Koninkrijk van de Vader is uitgespreid over de aarde en de mensen zien het niet.’ Dit is voor mij veel minder zwaar. De lichtheid is er gewoon, in en om ons heen, van nature. We moeten alleen onze ogen ervoor opendoen. We hoeven geen kaarsje te wórden. Als kaarsje kun je opbranden, en dat opgebrande gevoel hoor ik van veel mensen. We duwen en trekken te veel, gaan over onze grenzen heen, willen voldoen aan verwachtingen, voelen ons in de hoek gezet, klemgereden, zijn uitgedoofd, en vervolgens schamen we ons als het zichtbaar is voor iedereen, inclusief Jezus. Het schuldgevoel is zwaar. We kunnen ook vlamvatten en helemaal de andere kant op gaan, richting de zwaarte van oorlog en geweld. We staan dan in vuur en vlam om een overtuiging, die we heilig verklaren. Wat gebeurt er als we in deze tijd eenvoudig onze ogen opendoen en ons -van nature eigen- licht laten schijnen? In plaats van angst, oordeel en schuldgevoel: dankbaarheid om wat we in wezen zijn, een bron van licht. Zoals in de Esseense zegen: Moge het licht jou omstralen en ín je stralen en je vervolmaken tot het kind van het licht dat je was, bent en altijd zult zijn Ik lees dagblad TROUW. In de krant van vrijdag 6 maart staat een voor mij opmerkelijk artikel van Cees van der Laan over de inzichten van de Duitse politicoloog Herfried Munkler, met als titel-zin: ‘De wereldorde trilt op haar grondvesten. Daarom pleit de Duitse politicoloog Herfried Münkler voor een nieuwe geopolitiek, gedragen door vijf grootmachten.’ In de online versie van dit artikel staat direct onder deze titel een foto van de Aarde met op de achtergrond de maan, genomen vanuit een satelliet in de ruimte. Ik weet nog hoe de eerste foto’s van de Aarde, genomen vanuit de ruimte en vanaf de maan mij mateloos fascineerden. Ik was 17 jaar. Het bracht een kanteling in ons bewustzijn, een nieuwe positie om naar de realiteit te kijken. Het is niet voor niets dat deze foto boven dit artikel staat. Het nodigt uit om het geheel te overzien en de ogen te openen voor de huidige wereldorde. Het gaat over macht en Herfried ontkent dat niet. Hij omarmt dit gegeven en zoekt naar de balans: ‘… uit de geschiedenis blijkt dat met vijf grootmachten een relatieve stabiliteit wordt bereikt… in de praktijk heeft ieder een eigen invloedssfeer…. Dit betekent niet dat het beter zal worden in de wereld, je kunt vooral zeggen dat het de minst slechte situatie is.’ Het artikel laat de angel in het verhaal zien: ‘… zonder bindende kracht is het internationaal recht tandeloos. Het geldende principe is nu “macht maakt recht”…. Dat is nu helaas de realiteit.’ Ik ken mensen die meteen misselijk worden bij het woord macht. Dat is jammer, want er is ook een andere manier om er naar te kijken. Aan het begin van het jaar schreef ik daar al over. Ik herhaal het hier weer. Laten we weer vanuit die satelliet kijken, zoals in oeroude tradities: (uit het boek De vlucht van de zevende maan, Lynn Andrews) “We zijn net als die berg…. de reikwijdte van haar macht en haar schoonheid wordt aan het oog onttrokken; aan de bovenkant verliest ze zich in een droom. Voordat we tot onze aardse levensloop geboren worden, wachten we op een grote zegening: onze kans om op aarde te worden geboren. We weten dat we hier komen om verlicht te worden. Op het moment dat we geboren worden, begint de droom. Net als de wolk die de bergtop verbergt, vertroebelt de droom ons ware zien. We moeten een krachtige wind doen opsteken om de wolken te verdrijven. Dan kunnen we het totaal van ons zijn zien, werkelijk zien – de stille berg die we zijn. Dat is het waar het in het leven om gaat: het ontwaken uit de droom. We zijn hier gekomen om verlicht te worden, maar dat is nu juist waar we het meest bang voor zijn….” “Zoals ik het zie, is persoonlijke macht het begrijpen van de geest van de magische energie die door alle wezens heen stroomt. Een medicijnman of –vrouw kan die macht omzetten in genezende en transformerende krachten om zichzelf en anderen daarmee te helpen…..” “Macht is sterkte en het vermogen om jezelf te zien door je eigen ogen en niet door die van anderen. Het is het vermogen om een cirkel van magische kracht om je eigen voeten heen te trekken en niet de magische kracht van iemand anders cirkel te pakken. Ware macht is liefde….” Bovenstaande is een krachtige uitnodiging om onze ogen te openen en zonder oordeel (maar niet gevoelloos!), te kijken naar de werkelijkheid. De bindende kracht is hier ‘Liefde’. Het is goed om daartoe even in de ruimte te zijn en ruimte te geven aan het hele spectrum van uitzichten, en te beseffen dat geen enkel mens machteloos is. Nelleke Noordervliet schrijft er helder over: ‘… de macht van de sterkste geldt nu, onomwonden. De macht wortelt niet in rede en niet in moraal …. De macht wordt achteloos op mij uitgeoefend …’ Zij schrijft ook dat zij (dichtbij huis) als lid van een gemeenteraad het genoegen gesmaakt heeft een bres te slaan in die gezapige macht (tevens oproep om te gaan stemmen). ‘Jezus zegt dat hij hier van ons verwacht, dat wij zijn als kaarsjes, brandend in de nacht …..’ Muzikaal gezien is het een ijzersterk liedje. (foto: Quan Yin, de godin van oneindige genade en troost) 

Het kleine kwetsbare kind uit de jaren 50 golft soms (steeds vaker) opeens bij me naar binnen. Het is als een aai door mijn hele lijf, een intens gevoel van geborgenheid, zo veilig en tevreden. Ik was als kind vaak ziek. Dan maakte mijn moeder op twee stoelen voor het raam een geïmproviseerd bedje, met krakend schone witte lakens; zo heb ik als 7-jarige onder meer de ziekte van Pfeiffer doorstaan. Mijn moeder vormde het stille decor met haar steevaste ritme van de 3 R’en, waaraan ik later mijn eigen draai gaf in mijn werk als loopbaanadviseur ( zie hieronder ). Misschien juist nu, nu de kwetsbaarheid als reguliere factor in mijn leven terugkeert vanwege geleefde jaren… Juist nu wat vaker de radio aan, en minder de TV… dat geeft ruimte voor de innerlijke beelden, foto’s in mijn hoofd… maar nog meer dan dat: de ervaring zit opgeslagen in mijn cellen en herleeft zich. We leven in een tijd die alle aanleiding geeft tot eindtijd-gevoelens van onmacht en onzekerheid. En dan wandelt opeens dat kleine meisje binnen. ‘Hallo’ zeg ik dan en laat alles waar ik op dat moment mee bezig ben, los. Het wordt stil in de kamer. Zij heeft de geur van kruidenthee, zij brengt het zomer ochtendlicht en de middagschemering van de winterdagen. We luisteren samen naar een hoorspel en de arbeidsvitaminen op de radio. In 2016 bedacht ik in de opleiding voor bezielingscoach dat het in het leven vaak gaat over drie R’en: Ruimte, Richting en Ritme. In Ruimte zit stilte en ‘geweten’ om te herinneren dat we in essentie heel zijn en ‘al het werk is gedaan’….er is speelruimte. In Richting zit intuïtie en tegelijkertijd redeneren met ons volle verstand. In Ritme zit gevoel voor timing, humor en geluid, zoals muziek en taal waarmee we elkaar kunnen bereiken en raken. En om dit kracht bij te zetten, zijn er symbolen. De volgende symbolen spreken mij aan en helpen mij ‘de spirit er in te houden’: · De veer van Maät, als symbool voor de lichtheid en rechtvaardigheid; · De kruik, als symbool van de moederschoot, schepping en geboorte; · De trommel, als symbool van ritme en innerlijke timing; · De regenboogobsidiaan geeft bescherming bij het inzien en transformeren van blokkades; · De rietpluim, als symbool voor de verbinding tussen aarde en kosmos. · Het houten bankje, als symbool van tevredenheid, vanzelfsprekendheid en ontmoeting. · De vlinder gaat voorop op mijn pad van innerlijke transformatie. · Vuur, Lucht, Water en Aarde brengen mij gezamenlijk in mijn ‘element’. · De wind geeft mij met al haar richtingen zicht op de Oerreligie en onze sjamanen-erfenis.

‘Er ís een schat aan wijsheid, van zelf sprekend waar, voorbij de grens van ons verstand; boven ons verstand is het zonneklaar, boven ons verstand.’ (Uit het lied: Zo licht als de veer van Ma´at) Een artikel in dagblad Trouw raakte me, als een goed begin van het nieuwe jaar. Het was een interview met Abel van Gijlswijk. Wouter Hanegraaff geeft een bevestigende toelichting: ‘Achter ons moderne idee van ratio ligt een veel dieper verhaal…. het zijn Griekse concepten, waarin het niet slechts gaat over logische stellingen…Plato en de Hermetici gebruikten het concept NOUS, dat zo volkomen uit ons moderne denken is verdwenen dat we er zelfs geen vertaling voor hebben…. we behelpen ons dan maar met termen als “geest” of “intellect”, maar die sturen ons juist in de verkeerde richting. NOUS betekende ons menselijke vermogen tot diepere kennis… van hoe de wereld werkelijk is. Als je gebruik maakt van NOUS, dan was je niet alleen maar aan het nadenken. Er ging je letterlijk een licht op zodat je kon zien wat voorheen in duister was gehuld… En precies zoals Abel zegt: dat licht brandde niet in het brein, maar in het hart.’ Heerlijk, om te lezen over mensen die dit zo goed verwoorden. Iets om naar te verwijzen in een tijd, waarin we toch sterk de neiging hebben elkaar en de wereld om ons heen plat te redeneren. Tijdens de kerstdagen zingen we: ‘Daar is uit ’s werelds duist’re wolken een licht der lichten opgegaan….’ Dat is mooi, maar nog wel buíten ons en vóór ons. In deze tijd mag het ín ons….. er mag ons een licht opgaan… buiten ons brein om… dus: Wat krom is, krom laten… wat kwetsbaar is, omarmen…. een glimlach in alle bizarre verschillen en tegenstellingen… met elkaar delen waar we als mens per definitie tekort komen… ervaren hoe mild en teder we in wezen zijn, en dat beschermen met ware liefdevolle macht… Als we zo de ratio wat minder aan het werk laten, geven we misschien het ‘licht’ in ons een kans om op te gaan. Dit sluit aan op de oeroude kennis van het medicijnwiel en de inzichten over ‘macht’, zoals verwoord door Agnes fluitende Wapiti (in het boek De vlucht van de zevende maan, Lynn Andrews). “We zijn net als die berg…. de reikwijdte van haar macht en haar schoonheid wordt aan het oog onttrokken; aan de bovenkant verliest ze zich in een droom. Voordat we tot onze aardse levensloop geboren worden, wachten we op een grote zegening: onze kans om op aarde te worden geboren. We weten dat we hier komen om verlicht te worden. Op het moment dat we geboren worden, begint de droom. Net als de wolk die de bergtop verbergt, vertroebelt de droom ons ware zien. We moeten een krachtige wind doen opsteken om de wolken te verdrijven. Dan kunnen we het totaal van ons zijn zien, werkelijk zien – de stille berg die we zijn. Dat is het waar het in het leven om gaat: het ontwaken uit de droom. We zijn hier gekomen om verlicht te worden, maar dat is nu juist waar we het meest bang voor zijn….” “Zoals ik het zie, is persoonlijke macht het begrijpen van de geest van de magische energie die door alle wezens heen stroomt. Een medicijnman of –vrouw kan die macht omzetten in genezende en transformerende krachten om zichzelf en anderen daarmee te helpen…..” “Macht is sterkte en het vermogen om jezelf te zien door je eigen ogen en niet door die van anderen. Het is het vermogen om een cirkel van magische kracht om je eigen voeten heen te trekken en niet de magische kracht van iemand anders cirkel te pakken. Ware macht is liefde….”

Een nieuwe tekstbundeling met de titel ‘Herfsttintels’ ligt bij de drukker. Het is een update van een eerdere bundeling. Ik wilde mijn werk nog één stap verder brengen naar een breder publiek, nu met een ISBN-nummer. En dat is gelukt via BoekXpress, een onderdeel van uitgeverij Boekscout. Het boek wordt dan uitgegeven in eigen beheer. Ik heb hiervoor gekozen, omdat ik een afwijkende opvatting heb over auteursrechten. In het colofon schrijf ik hierover het volgende: Aan de lezer: Er gelden geen auteursrechten. De teksten in dit boek kunnen vrij worden verspreid en geciteerd. Er is een vriendelijk verzoek om de bron te vermelden. Dank je wel voor het verspreiden van licht. Iedereen kan de teksten lezen op de website en op YouTube. Ook de bundeling van teksten is straks te zien in een pdf-bestand. Als je er een mooi boekje (hardcover) van wil, kan dat. Ik vraag hiervoor de kostprijs. Ik heb er ook duidelijk voor gekozen om deze bundeling los te zien van het boekje AERLIM (2010-2016). Alhoewel het in mijn hoofd (en hart) allemaal bij elkaar hoort, zijn het voor de buitenwereld twee aparte verhalen. De tekst van AERLIM staat ook integraal op de website voor degene die er in geïnteresseerd is. In de aanhef van het boek ‘Herfsttintels’ benoem ik mijn inspiratiebronnen, onder meer: ….. Ik ben een oktoberkind zoals in het lied van Liselore Gerritsen ‘Oktoberkind’: ‘…zal een herfstdag als een lentedag bezingen’. Het zijn de herfsttinten, de oogst en de overvloed, die mij doen tintelen. Het gaat over de innerlijke rondheid van leven, een voortdurend ‘begin in einde’ en ‘einde in begin’. Deze bundeling van teksten voelt als oogst in mijn leven. ….. En wellicht speelt ook het jaartal ‘2025’ mee, numerologisch een 9-jaar.  Dingen zijn voor nu afgerond, precies op de drempel van een 1-jaar, ‘2026’. Ik ben nog aan het mijmeren en pruttelen over wat dit nieuwe jaar gaat brengen. Het voelt als een overvloed aan mogelijkheden, dus ook veel ruimte om onze eigen keuzes te maken!

“Daar doen we het allemaal voor: om uiteindelijk een meesterlijke val te maken en vol gratie ons oneindig uit te strekken.” Ik weet niet meer precies hoe…. deze gedachte plopte in me op ergens in de voorbereiding van de voorstelling ‘Toen was er tijd over’ rond 2010, geïnspireerd door de innerlijke dialoog met Aerlim. Het klinkt nog steeds als bestaansrecht en ultieme reden van menselijk bewustzijn. We vallen door vele lagen illusie heen en rekken ons uit als uit een diepe slaap. In het besef dat het universum absoluut inclusief is, durven we het wel aan, die meesterlijke val. Waar we ook terecht komen, het is thuis. Ik vermoed dat het vallen nog wel nodig is, om ons bange brein te overtuigen en mee te krijgen; Toch nog een gevoel van HIER naar DAAR…. hoe irreëel ook in het licht van de eeuwigheid. Freek de Jonge vertelt in een conference het verhaal van een familie spinnen die huist in een stofzuigerzak. Op instructie van vader spin houdt iedereen zich stevig vast als de stofzuigerzak geleegd wordt. Op een keer redt één van de spinnetjes het niet. Hij moet wel loslaten. Na een vrije val komt hij terecht in de frisse open lucht, in het licht. Soms raadpleeg ik de medicijnkaarten van Jamie Sams en David Carson. Zij geven prachtige beschrijvingen van de kracht van 44 dieren, van Adelaar tot Kolibrie. Terwijl ik de stapel kaarten in mijn handen houd, stel ik me voor dat ik midden in de natuur ben en om mij heen alle dieren zich hebben verzameld. Dan vraag ik of één van de dieren mij wil vergezellen. Vervolgens vraag ik hoe vaak ik de kaarten moet schudden, zodat dit dier naar voren kan komen. En toen kwam SPIN: Spin, jij die webben van verrukking weeft, weef me een wereld vol vrede. Jij die in je web schepping draagt, die wacht tot je haar bestaansrecht geeft. In de beschrijving wordt verteld hoe de mensen voor het eerst in het web van Spin het alfabet zagen, en hoe daarmee meer mogelijkheden kwamen om kennis vast te leggen voor toekomstige generaties. Spin is het symbool voor de oneindige mogelijkheden van schepping en vertegenwoordigt de vrouwelijke energie van de scheppende kracht. Tegelijkertijd is er een waarschuwing om niet gevangen te raken in het web van de illusie. De boodschap van Spin is “dat je een oneindig wezen bent, dat je eeuwig de patronen zult weven van het leven en het in leven zijn. Verlies de uitgestrektheid van het eeuwige plan niet uit het oog”. Spin vertelt mij om naar de rand van het web te gaan en daar in stilte de kansen en mogelijkheden te zien: “Kijk met plezier naar de ideeën die in de universele taal van het web worden uitgedrukt”. "Zie hoe dromen worden geweven en werkelijkheid worden".

Op 13 oktober 2023 schreef ik over ‘aarden en ontaarden’. Net zoals toen heb ik nu behoefte aan ‘aarden’ en ‘gronden’ zoals mij ooit is geleerd in de intuïtieve trainingen in de jaren 90 van de vorige eeuw. Ik haak aan bij het middelpunt van de Aarde en het middelpunt van de kosmos…. zo blijft er beweging, de doorgaande stroom van leven. Alles is en ik ben die ik ben, los van welke betekenis dan ook. En dan voel ik handen in mijn handen in een kring van medemenselijkheid, groter en groter tot het de aarde omspant. Net zoals toen brand ik iedere dag een kaarsje naast het beeldje van Kuan Yin, de godin van oneindige genade en troost. Net zoals toen blijf ik voor me zien hoe er een dragende kracht is, zoals de Draagwieg (symbool in de Indiaanse traditie). Dit gaat over het vermogen tot antwoorden en in je kracht gaan staan. …………….(Moeder Aarde kaarten, Jamie Sams) Draagwieg van de Schepping, Behoed dit kind voor kwaad. Kindje van de toekomst, Slaap veilig, zoet gebaad. En als het dan de tijd is Dat je weer wakker wordt, Dan antwoord je de mensheid Met eend’re zorgzaamheid. …………. Het aarden en ontaarden van toen eindigde in mijn verhaal met dromen en wiegen. En daar wil ik nu op doorgaan. Ik ben op zoek gegaan. Het woord ‘wieg’ of ‘wiegen’ komt niet voor in Bijbel, ook niet in de Engelse vertaling ‘cradle’, en ook in de Nag Hammadi geschriften heb ik het niet kunnen vinden. Er is een kribbe, waarin Jezus wordt gelegd bij gebrek aan beter, en Maria zal ongetwijfeld hebben gewiegd, maar het staat er niet. Het heeft ook niet die symbolische betekenis van een draagwieg. Het is in deze tijd hard nodig dat er ‘gewiegd’ wordt. Wiegen is de oer-menselijke reactie op nieuw geboren leven, als bruggetje van de veiligheid in de baarmoeder naar de buitenwereld. Nu zie ik de beelden in het nieuws, hoe moeders hun stervende en dode kinderen wiegen in een laatste poging om veiligheid te bieden, om -tegen beter weten in- gerust te stellen….. en dan zie je het ergste gebeuren: hoe het wiegen noodgedwongen stopt, hoe elke beweging stopt. Dan is het tijd om te dromen: Zullen we de wereld wiegen niet naar een einde, maar begin waar je knippert met je ogen tegen het licht in. Zullen we de wereld wiegen laten dromen als een kind in een wiegje met een hemel waar je vrede vindt. Zullen we de wereld wiegen dragen van hand op hand dansend op een wiegeliedje op blote voeten in het zand. Zullen we de wereld wiegen stil maar, luister goed naar het ritme van de hartslag naar het ruisen van het bloed. Médemenselijkheid is onze ‘normaal-stand’. Laten we dat niet vergeten. Er wordt vaak gezegd dat niets ‘menselijks’ ons vreemd is. En dan bedoelen we meestal de gewelddadige liefdeloze dingen. Tegelijkertijd noemen we dat niet voor niets ‘onmenselijk’. We moeten ons blijven realiseren dat we voor het doen van die onmenselijke dingen veel in onszelf moeten uitschakelen, zoals ons geweten en ons gevoel van verbondenheid. Dit uitschakelen brengt ons in ‘lagere frequenties’ van bewustzijn, zoals angst en haat. We halen onszelf daarmee letterlijk naar beneden. Laten we dus niet vergeten: Onze normaal-stand als mens is om te groeien naar ‘hogere frequenties’ van bewustzijn, zoals mededogen en medemenselijkheid. Zullen we de wereld wiegen laten groeien met een lach al het nieuwe leven vieren dat het bloeien mag. Zullen we de wereld wiegen hardop zeggen hoe mooi ze is laten weten van de liefde sinds mensenheugenis Zullen we de wereld wiegen in een eerste zonnestraal, laat de regenboog verschijnen, herinner dit verhaal.

Ik begin me te ergeren aan al die artikelen over zingeving. We moeten kennelijk iets doen, zodat we zin krijgen…in ons leven? Het voelt als een aanklacht tegen alle moeders die ons hebben gedragen en alle vaders die ons hebben verwekt. Ik hoor de tegenstemmen al: ‘natuurlijk niet, die kunnen er ook niets aan doen!’ En daar zit precies mijn ergernis, om de stellige overtuiging dat we niet om dit leven hebben gevraagd. Volgens mij is dat slechts tot op zekere hoogte waar. Als je in je ziel kijkt, zie je de vurige wens om hier nu op Aarde te zijn. Dit leven is gegeven met zin en al. Met je aanwezigheid is er een belofte aan jezelf vervuld, dus reden tot een leven lang betekenis en dankbaarheid! Dit is het zielsbesef waarmee je ‘s ochtends wakker wordt en roept: “Hoera, ik ben er”. Dit is wat we ons moeten blijven herinneren in dit leven met alle lichte én loodzware kanten. Door zwaarte verliest ons leven niet opeens haar zin, ook al vraag je je soms af hoe mensen de zwaarte in hun leven nog ‘trekken’. Maar dat is heel wat anders. Die zwaarte doet een nadrukkelijk beroep op ons allemaal, op ons vermogen tot compassie, genade en vergeving. Ik krijg de indruk dat de aanleiding tot al dat gepraat over zingeving vaak voortkomt uit verveling. Doordat we niet de kristalheldere eenvoud van onze incarnatie op Aarde omarmen, is er dagelijks een probleem: ‘Hoe kom ik de dag een beetje nuttig door?’ Als ik op straat loop of in het openbaar vervoer reis en om me heen kijk, zie ik maar 10% gezichten, verder alleen gebogen hoofden boven schermpjes die de bedoeling hebben ons te vermaken. En als het ouders zijn, lopen kleine kinderen er zwijgzaam en volgzaam achteraan. Zij zijn de spiegel van onze verveling. Er is geen enkel excuus dat dit goedpraat! Op dit bewustzijns-kantelpunt in de tijd snakken we naar nieuwe dingen. We kicken erop en zijn zeer gevoelig voor verslaving. Tenzij ik het helemaal fout heb en juist het uren koekeloeren op een schermpje ons door het kantelpunt in de tijd heen sleept…?! We verdoven onszelf liever, dan met open zintuigen én verstand én gevoel én intuïtie midden in het tumult te staan. Zielsbesef is geen voorwaarde voor hoogwaardige menselijkheid. Ik ken mensen die zonder bewust zielsbesef elke dag leven om het ‘goede’ te doen volgens een gezond moreel kompas. Misschien omdat zij hebben ervaren hoe anderen hen goed deden of juist het omgekeerde, en zij het daarom beter willen doen. Zielsbesef is ook geen garantie voor het hoogste Goed. Er zijn mensen mét zielsbesef, die de autonomie van andere mensen misdadig schenden, om redenen van macht. Dat herinnert me weer aan de prachtige uitspraak over ‘macht’ van een medicijnvrouw in de boeken van Lynn Andrews: “Zoals ik het zie, is persoonlijke macht het begrijpen van de geest van de magische energie die door alle wezens heen stroomt. Een medicijnman of –vrouw kan die macht omzetten in genezende en transformerende krachten om zichzelf en anderen daarmee te helpen…..” “Macht is sterkte en het vermogen om jezelf te zien door je eigen ogen en niet door die van anderen. Het is het vermogen om een cirkel van magische kracht om je eigen voeten heen te trekken en niet de magische kracht van iemand anders cirkel te pakken. Ware macht is liefde….” “De eerste les van macht is dat je alleen bent. De tweede les van macht is dat wij allen EEN zijn”.

‘Wat is er nog meer in de schaduw? Onzichtbaar en beschut….’ Ik zie dan een klein kind, onder de jas van een moeder. ....................... Ooit, ruim 40 jaar geleden, vroeg iemand aan mij of ik wel (genoeg) naar mijn schaduwkant keek. Het was een turbulente tijd in mijn leven, waarin ik mij kwetsbaar voelde. De opmerking had die dubbele bodem van goed bedoeld paternalisme: ‘je doet iets niet goed en het zou wel goed voor je zijn!’ Het kwam hard aan en voelde leugenachtig vanwege die dubbele bodem. Maar nog steeds is er dat stemmetje van binnen: ‘…je hoort echt naar je schaduwkant te kijken!’ Ik kom er steeds meer achter dat juist dit stemmetje dé Schaduw is. In dit blog wil ik het graag hebben over de schaduw als beschutting, bescherming van het kwetsbare, het onzichtbare… en het verrast me hoe de schaduw-stem er steeds als stoorzender tussen zit. Kennelijk wil dit gehoord worden. En het zal bij veel mensen zo leven. Ja, de schaduw die wordt gemaakt om te verhullen, te verzwaren, te (be)heersen en te vernietigen, is groot aanwezig. “Schaduw, we zien je en horen je. Jij bent de schaduw met een oorzaak, waarnaar we op zoek kunnen gaan binnen in onszelf en in de wereld. Wat jij verhult, moet aan het licht komen.” ………………… En nu de schaduw als beschutting van het kwetsbare, wat niet direct aan het licht hoeft te komen… je kan het alleen zien als je ook in de schaduw gaat zitten en het daar laat, beschermd, juist om te kunnen groeien in een unieke eigenheid. Als onder de jas van een moeder. “Jij bent de schaduw die wordt gegeven; de schaduw die bestaat in een natuurlijke eenheid met de bron van het licht, binnen in mij en in de wereld om ons heen. Als ik jou voor op mijn pad zie, weet ik dat de zon in mijn rug is.” Vandaag hoorde ik opnieuw het verhaal van Prinses Irene in gesprek met Annemiek Schrijver. Over de beschutte plek bij een vijver, waar zij als kind vaak kwam. Hoe zij als volwassene een moment van eenheid beleefde in de Zwitserse Alpen en hoe zij in Afrika het had uitgeschreeuwd: ‘Ik ga het zeggen!’ Alles wat in de schaduw en beschut aan eigenheid had kunnen groeien, moest wel vanzelfsprekend (en juist niet als schaduw-stem) aan het licht komen. Het herinnert me aan hoe ik me voelde in het jaar 2009 en naar buiten kwam met eigen teksten en muziek: ‘Ik ga het zeggen, alles wat in de schaduw aan eigenheid is gegroeid!’ Het is een oproep, die ik de laatste tijd meer hoor aan iedereen: ‘Als kwetsbaarheid en eigenheid van (zich)zelf mogen spreken, doe het dan’.

Mijn buurman laat de bomen in zijn tuin zo hoog groeien dat ik geen zon meer heb in mijn tuin. Ik weet niet of ik er boos of blij van word. Een paar jaar terug heb ik er nog wel wat van gezegd, maar dat had geen effect. In die bomen zingen en nestelen nu vogels en op hete zomerdagen is er een natuurlijke beschutting. Ik mis alleen die ochtend-voorjaarszon, die nu niet meer in dat ene hoekje van de tuin kan komen. Wat is er nog meer in de schaduw? Onzichtbaar en beschut….. Soms struin ik op het internet rond, als in een boekwinkel. Onbewust doelgericht komt er dan altijd wel iets naar mij toe. Nu vond ik het boek ‘Mijmeringen in de schaduw’ van de Vlaamse filosoof Ulrich Libbrecht (1928-2017). Een boektitel, die refereert aan ‘zowel letterlijk het dagelijks zitten en reflecteren in zijn tuin, als metaforisch het verdwijnen uit de spotlights van de maatschappelijke activiteit...’ Hij schrijft: “Ik heb in mijn leven grote verheven landschappen gezien, die mij overdonderden, mij een gevoel van kleinheid gaven en toch grepen ze mij niet in het hart en bleef mijn ontroering esthetisch. Bergen en woestijnen, wouden en meren zongen een goddelijk lied, maar ze zongen te luid. Mijn beek zong een kinderlied waarnaar mijn hart luisterde zonder er moe van te worden.” “…. een landschap, waar de leegte domineert, waar de dingen in wegzinken en zichzelf ‘nietsen’. Dit is het mystieke landschap dat alle ruimte biedt aan dat ontroerbare hart van mij. Er opent zich een dimensie die wij niet zien als we rusteloos over de oppervlakte rondrennen langs euclidische rechten. Doorheen dergelijk landschap kijkt men ‘God’ in het gelaat, proeft men het Grote Mysterie en klopt het hart mee met het ritme van de natuur.” Net als met Krishnamurti zou ik wel graag met Ulrich Libbrecht naast elkaar op een bankje zitten, als twee vrienden. Ulrich vindt ‘het’ in de chinese wijsheid: “ik denk dat de taoïsten met wu-wei bedoelen: laat het land met rust; dan wordt je hart rustig en hoor je de diepte.” Mijn gedachten gaan naar het medicijnwiel van de inheemse bevolking van Amerika, met haar tonal-as en nagual-as. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de zichtbare krachten op de ‘tonal-as’ (noord-zuid) en onzichtbare krachten op de ‘nagual-as’ (oost-west). In combinatie met Groot Mysterie, ‘de leegte van Al Wat Is’. Hier wordt onderscheid gemaakt met Grote Geest. Volgens het scheppingsverhaal van deze oerreligie begint het verhaal bij WAKAN, de oergrootmoeder, ‘het alles in zichzelf rustende’. En WAKAN gaat voortdurend over in SKWAN, de scheppende geest…. “In den beginne en aan het einde, buiten ruimte en tijd, als eeuwig niets zijnde, als al-enige oergrond, waarin alle mogelijkheden van het leven, de leegte en de bron zijn, is “Wakan” – onze oergrootmoeder, het oervrouwelijke, waaruit alles geboren wordt. Wakan is de cirkel, het alles, het in zichzelf rustende, het ontvangende. En Wakan gaat voortdurend over in “Skwan”, onze oergrootvader, het oermannelijke. Hij is de oorsprong, de heilige schepping. Skwan is de spiraal, het actieve, het scheppende…... Wakan en Skwan houden van elkaar. Skwan schenkt zijn zaad aan Wakan, en als vrucht van hun liefde scheppen zij al het leven……” (Uit: Praktische Natuurmagie, van Marie-Lu Lörler) In mijn gedachte begeeft Ulrich Libbrecht zich al wandelend in WAKAN, wu-wei …. Ulrich was in België hoogleraar in de filosofie van China, boeddhologie en comparatieve filosofie. Kende hij het verhaal van WAKAN en SKWAN? In zijn hart kende hij het in ieder geval wel. Hij schrijft: “…weemoed is de notenbalk waarop ik zowel de lach als de traan schrijf, het draagvlak van al mijn ontroeringen. De weemoed is de grondklank van mijn wezen, maar wie of wat is de schepper van deze dragende klank?.... de mysterieuze on-grond, een oneindigheid….” “Nooit word ik mijn eigen moeder, nooit word ik de zuivere ruimte, de reine oerkracht. En daarom is de weemoed mijn grondgevoel, het is heimwee naar de onvergankelijke echtheid. Daarom ook koester ik de weemoed en laat niet toe dat ze zich vertaalt in vreugde en verdriet, gevoelens die gebonden zijn aan de dingen en mij onttrekken aan de diepte…” …. en daar had ik nu wel –samen op een bankje- met hem over willen mijmeren…..over dit en over de wijsheid van de heks en de medicijnvrouw…. (wordt eventueel vervolgd)